در استنباط به فاصله هرچند قدم اگر اجماعى به چشم نيايد، دست كم شهرتى رخ مى‌نمايد. مسير استنباط را شهرت ها و اجماع ها پركرده اند و همچون علائم راه، جهت‌هاى مسير را مشخّص مى‌كنند.

درگذشته، غالب فقيهان بيشتر اجماع ها و شهرت ها را به چشم علائم راه و جهت هاى مسير نگاه مى‌كردند و دراين عصر، برخى از فقيهان بى اعتنا از كنار آنها مى گذرند.

پذيرش افراطى اجماع وشهرت درديروز، فقه را دردو زمينه تفسير نصوص و تعيين حكم درموارد غير منصوص، از هواى آزاد عقلانيت تاحدودى بازداشت وكم توجهى به اجماع و شهرت درامروز، فقه را با خطر جدا شدن و دورافتادن از برخى اصول وريشه ها مواجه كرده است. بريدن ديروز از بخشى از عقلانيت اصولى، و گسستن امروز از بخشى از ريشه ها و چارچوبه هاى فقه تفريعى دو روى يك سكه را تشكيل مى‌دهند.

چرا فقيهان ديروز و امروز به رغم مطالعات اصولى پيرامون اجماع وشهرت به